facebook vimeo

Kaartverkoop

Paradisolezing 1 - Dirk van Delft

zondag 14 maart 2021, Paradiso Amsterdam

“Don’t miss your brief moment to be alive”

Met een zelfgemaakte microscoop ontdekte Antoni van Leeuwenhoek in 1674 als eerste microben (‘kleijne diertgens’), waarmee hij aan de wieg stond van de microbiologie. Aan de andere kant van het spectrum staan reusachtige radiotelescopen (moderne tegenhangers van Van Leeuwenhoeks microscoop) gericht op onbekende en mysterieuze uithoeken van de Melkweg en nog verder. En ondertussen is het leven op Aarde volop in ontwikkeling: soorten verdwijnen en ontstaan, leven wordt nagebootst en gebouwd, en kunstmatige toepassingen worden steeds levendiger.

Onder de titel ‘Veelzijdig leven’ tonen zes topwetenschappers in de Paradisolezingen 2021 het leven in uiteenlopende dimensies – van microscopisch celniveau en onzichtbare virussen, via met het blote oog waarneembare nieuwe soorten tot de kosmologische schaal van exoplaneten.

Prof. dr. Dirk van Delft (Universiteit Leiden)

Kleijne diertgens – Antoni van Leeuwenhoek en de ontdekking
van onzichtbaar leven

Een microscopische blik op het begin en het belang van de microbiologie

Leeuwenhoek

Antoni van Leeuwenhoek (1632-1723) zag wat niemand voor hem had gezien: bloedlichaampjes,  zaadcellen en ‘kleine dierkens’ ofwel bacteriën. Als natuuronderzoeker was hij autodidact: de kost verdiende hij met handel in laken en garnituren. Zijn microscoopjes waren opzienbarend in hun eenvoud en kracht. Uitgerust met één lensje, geklonken tussen metalen plaatjes, vergrootten ze tot 250 keer, voor die tijd fenomenaal. Vanaf 1674 stuurde hij brieven naar de Royal Society in Londen met het oog op publicatie in de Philosophical Transactions. Ten bewijze stuurde hij preparaten mee. Van de honderden microscopen die van Leeuwenhoek maakte resteren er nog elf. Onooglijk om te zien, zijn de meeste weggegooid. Onderzoek in Rijksmuseum Boerhaave, dat er vier in zijn collectie heeft, en de TU Delft heeft licht geworpen op het geheim dat Leeuwenhoek in zijn graf meenam: hoe hij zijn lensjes maakte.

[foto's en filmpjes van voorgaande Paradisolezingen]


De Paradisolezingen worden georganiseerd door Verstegen & Stigter culturele projecten en Paradiso, met steun van NEMO Kennislink, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. Met dank aan Rijksmuseum Boerhaave, VPRO en Quest.